پاسخ به سوالات دینی؛ اخلاقی؛ تربیتی؛ جنسی؛ زناشویی؛ اجتماعی و غیره
سنگِ صبور [مصطفی سلیمانی]
صفحه نخست         تماس با مدیر         پست الکترونیک        RSS         ATOM
 
 

انفكاك یا اختلاط زن و مرد؟ كدامیك؟

پاسخگو: مصطفی سلیمانی

پرسش:

اختلاط زن و مرد در چه شرایطی بدون اشكال است؟
با عرض و سلام و خسته نباشید
1- لطفا بفرمایید اختلاط زن و مرد اگر با رعایت حجاب و حیا باشد اشكال شرعی دارد یا خیر؟ و اگر اشكال شرعی ندارد آیا در صورتی كه منافع اجتماعی در برداشته باشد مثلا در یك محیط كاری تخصصی و مفید مثل دانشگاه باشد آیا ترك اختلاط باز هم به عنوان یك امر استحبابی و اخلاقی توصیه می شود یا خیر؟
2- آیا اشكال دارد زن در ارتباط با نامحرمی كه غریبه نیست و نظر سوء ندارد لبخند كم رنگی بر لب داشته باشد، در عین اینكه حجاب و حیای درونی دارد؟
با تشكر فراوان

پاسخ:
روابط زن و مرد یكى از مسائلى است كه شناخت صحیح احكام و آداب اسلامى در این زمینه و عمل به آن ها ضامن سلامت فرد و جامعه است. از جمله مسائل مورد بحث در جامعه كنونی، مسئله ارتباط یا به تعبیر بهتر، اختلاط دختران و پسران یا زنان و مردان است.
باید به این حقیقت گردن نهاد كه آدمی در دو جنس زن و مرد آفریده شده است و خداوند گرایش این دو جنس به یكدیگر را در نهاد آنها سرشته است. طبیعت انسان، عرف جامعه و شریعت اسلام هم بر این گرایش صحه گذاشته و آن را به عنوان بدیهی ترین اصل فطرت پذیرفته است. اما ارتباط زنان و مردان پیش از ازدواج چگونه و حد و حدود آن كدام است؟ مبنای این ارتباط چیست و چگونه می توان حد و مرز آن را تعیین كرد؟ باید بدانیم مبنای ارتباط زنان و مردان از نظر دین اسلام چیست.
بی شك، ارتباط دختر و پسر و زن و مرد نامحرم بدون رعایت حدود شرعی برخلاف فرهنگ دینی و اعتقادی ماست و پشت پا زدن به پیمان هایی است كه با خدا بسته ایم؛ متعهد شده ایم كه فقط او را بپرستیم، برخلاف قانون او رفتار نكنیم و در برابر امر و نهی خدا تسلیم باشیم. «أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ؛(1) به عهدی كه با خدا بستید، وفا كنید. «اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْئُولاً؛(2) همانا از عهد و پیمان سؤال خواهد شد.»
قبل از بیان محدوده و احكام اختلاط و ارائه راهكارهای عملی برای آن، باید به این نكته توجه كرد كه در جامعه، ارتباط زن و مرد به شكل عام، مواردی چون روابط شغلی، خانوادگی و تحصیلی را در برمی گیرد و حدود و ثغور عرفی و قانونی برای آن تدوین شده است.
مطالبی را در قالب نكات خدمتتان عرضه می داریم:
1- انفكاك یا اختلاط؟ كدامیك؟
انفكاك از نظر اسلام حرمت بخشیدن به زن، حفظ حریم شخصیت و دور نگاه داشتن او از نگاه بیماردلانی است كه در او طمع می كنند؛ چنانكه خداوند در بیان حكمت حكم حجاب می فرماید: «ذلك ادنی أن یعرفن فلایؤذین»(3) تأكید اسلام بر حضور اجتماعی زن همراه با توصیه به او درباره حفظ ورع و تقواست: «و اذا سئلتموهن متاعا فأسئلوهن من وراء حجاب ...؛(4) هرگاه از ایشان زنان پیامبر(ص) چیزی خواستید، از پشت پرده و حایل طلب نمایید». این آیه و آیات دیگر نظیر «ذلكم اطهر لقلوبكم و قلوبهن و ان یستعففن خیر لهن»(5) دلالت می كنند كه هر اندازه مرد و زن جانب ستر و پوشش و ترك برخوردهای غیر ضروری در محیط های اجتماعی را رعایت كنند، به تقوا و پاكی نزدیكتر است.
احترام به شخصیت زن و حفظ حریم محیط های زنانه از نظر اسلام، تا حدی است كه رسول خدا(ص) از داخل شدن مردان بر جمع زنان بدون اجازه آنها نهی فرموده است: «نهی رسول اللّه (ص) أن یدخل الرجال علی النساء الا باذنهن»(6).
2- بایدها و نبایدهای اخلاقی حضور اجتماعی زن و اختلاط و معاشرت با مردان:
اسلام برای هر نوع حضور اجتماعی زن و اختلاط و معاشرت او با مردان، بایدها و نبایدهای اخلاقی را توصیه می نماید. درباره حضور اجتماعی زن این قید بیان شده است: باید از هر آنچه منجر به فتنه و فساد می شود، اجتناب كرد.
در زندگی اجتماعی به صورت طبیعی روابطی شكل می گیرد؛ مانند رابطه همسایه با همسایه، دانش آموز با معلم، دانشجو با استاد. طبیعی است كه اینگونه روابط اجتماعی، همیشه میان هم جنس(زن با زن، مرد با مرد) اتفاق نمی افتد. در بسیاری از این موارد، رابطه دو جنس مخالف (زن و مرد) نیز حتمی و قهری است. به طور قطع رابطه دو جنس مخالف را در دایره روابط محارم با یكدیگر نیز، نمی توان منحصر دانست؛ زیرا انواع روابط میان دو جنس مخالف در میان اقوام و خویشاوندان، رفت و آمدهای فامیلی و نیز در سطح جامعه صورت می گیرد.
3- نظر اسلام: ارتباط در حد اعتدال:
از دیدگاه اسلام، ارتباط میان زن و مرد فی نفسه ممنوعیتی ندارد. طبیعی است، در جامعه ای كه معمولاً نیمی از آن را جنس مرد و نیمی دیگر را جنس زن تشكیل می دهد، چاره ای جز ارتباط دو جنس مخالف با همدیگر نیست. به تعبیر دیگر، اجتماع مجموعه ای از زنان و مردان است و قابل تقسیم به جامعه مردان و جامعه زنان نیست.
برحسب دیدگاه اسلام، زن و مرد باید با نگاه به شخصیت انسانی هم كه به طور قطع در روابطی سالم خود را نشان می دهد، در تعاملات اجتماعی حضور یابند. عایقی مفید و مؤثر به نام هویت انسانی وجود دارد كه سبب ایجاد جریانی سالم و آسیب ناپذیر در روابط میان زن و مرد می شود. بر این مبنا، مرد باید در زیرساخت های فكری خویش، تصویر درستی از زن به عنوان یك شخصیت ارجمند، پاك، با كرامت و با حرمت داشته باشد و زن نیز باید در روساخت های رفتاری اش كه وجوه ارتباطی او را در پوشش، گفتار و حركات نمایان می كند، حرمت و كرامت زن بودن خود را نشان دهد. این تنها طریقی است كه زن می تواند مقام و موقعیت خویش را در برابر مرد حفظ نماید. زن هر اندازه متین تر، باوقارتر و عفیف تر رفتار كند و خود را در معرض نمایش برای مرد قرار ندهد، بر حرمت و كرامتش افزوده می شود.
از دیدگاه اسلام، روابط زن و مرد نامحرم نباید به گونه ای باشد كه تمتعات جنسی در آن سهمی داشته باشد؛ زیرا تمتعات جنسی، منحصرا در چارچوب زندگی زناشویی مجاز است و كشاندن آن از محیط خانه به اجتماع، موجب تضعیف فعالیت های اجتماعی می شود و در كنار عوامل دیگر، در كاهش آمار ازدواج تأثیر مستقیم و بسزایی دارد. زیرا ازدواج، مانعی برای لذت جویی های نامحدود و آزاد محسوب می شود. معاشرت های آزاد و بی بندوبار، ازدواج را به صورت یك تكلیف و محدودیت در می آورد كه باید آن را با توصیه های اخلاقی یا احیانا با اعمال زور بر جوانان تحمیل كرد. تفاوت جامعه ای كه روابط جنسی میان زن ومرد را به محیط خانوادگی و در قالب ازدواج مشروع و قانونی محدود می كند، با اجتماعی كه روابط آزاد در آن مجاز است، این است كه ازدواج در اجتماع اول پایان انتظار و محرومیت و در اجتماع دوم، آغاز محرومیت و محدودیت است. در سیستم روابط آزاد جنسی، پیمان ازدواج به دوران آزادی دختر و پسر خاتمه می دهد و آنها را ملزم می سازد كه به یكدیگر وفادار باشند، اما در سیستم اسلامی، ازدواج به محرومیت و انتظار آنان پایان می دهد.(7)
4- لبخند زدن هنگام صحبت با نامحرم:
از دیدگاه مراجع معظم تقلید لبخند زدن و شوخی كردن با نامحرم اگر با قصد لذت جنسی و یا خوف فتنه و ترس افتادن به گناه در آن باشد جایز نبوده و اشكال دارد. به خاطر جذابیتی كه زن و مرد به همدیگر دارند، احتیاط در ترك همۀ این أمور است. انسان عاقل از رهزن ها به دور است.
- حاصل سخن اینكه:
اگر ائمه(ع) از حضور زنان در جامعه نهی كرده اند اینطور نیست كه این نهی كلی و مطلق باشد. بلكه سیره عملی آنها به این امر مطلق، تخصیص می زند و نشان می دهد كه منظور ائمه این نیست كه زنان مطلقا نباید در امور اجتماعی مشاركت داشته باشند. بلكه منظور آنها این است كه زنان اولا، بدون دلیل موجّه نباید در میان مردان و مقابل چشم آنها قرار گیرند. ثانیا، در صورت لزوم باید حضورشان در حد نیاز و ضرورت باشد و زائد بر آن به صلاح زنان و جامعه نیست چه این كه مفسده های زیادی می تواند داشته باشد. نكته دیگری كه باید به آن توجه نمود این است كه اجتماعی بودن زنان و داشتن جایگاه اجتماعی مستلزم حضور بی رویه و بدون دلیل در میان مردان نیست.
- منابع كمكی جهت مطالعۀ بیشتر:
1- احكام روابط زن و مرد، سید مسعود معصومی؛ انتشارات دفتر تبلیغات حوزه علمیه قم.
2- جوانان و روابط، ابوالقاسم مقیمی حاجی؛ ناشر: مركز مطالعات پژوهش های فرهنگی حوزه علمیه قم.
3- جوانان و روابط (پاسخ به پرسش‌های پیرامون روابط دختر و پسر)؛ مقیم؛ نشر: مركز مطالعات حوزه.
4-
http://www.hawzah.net/fa/magart.html?MagazineID=0&MagazineNumberID=6912&MagazineArticleID=83313
5- http://www.hawzah.net/FA/articleview.html?ArticleID=65772
پی نوشت ها:
1. نحل(16) آیه91.
2. اسراء(17) آیه 34.
3. احزاب(33) آیه 59.
4. احزاب(33) آیه 53.
5. نور(24) آیه 61.
6. شیخ كلینی، اصول كافی، ج 5، ص 538، دارالكتب الاسلامیه، تهران 1365ش.
7. ر.ك. مجموعه آثار شهید مطهرى، 1379، ج 19، ص 438، قم انتشارات صدرا.





نوع مطلب : خانواده، حجاب، روابط دختر وپسر، 
برچسب ها : انفكاك یا اختلاط زن و مردكدامیك?، اختلاط زن و مرد در چه شرایطی بدون اشكال است?، روابط زن و مرد، بایدها و نبایدهای اخلاقی حضور اجتماعی زن و اختلاط، اختلاط زن و مرد،
لینک های مرتبط :




درباره وبلاگ

با سلام و احترام!
بازدیدکنندگان گرامی می توانند جهت دریافت پاسخ، سوالاتشان را مطرح نمایند.
ممنون می شوم که انتقادات خود را برایم بنویسید تا از تجربیات شما هم در أمر پاسخگویی استفاده کنم.
-----------------------------------------------
خواهشاً بدون معرفی منبع از مطالب این وبلاگ استفادۀ متنی نکنید!

مدیر وبلاگ : مصطفی سلیمانی
مطالب اخیر
نویسندگان
نظرسنجی
در چه زمینه ای بیشتر پاسخگو باشیم؟








جستجو

آمار وبلاگ
کل بازدید :
بازدید امروز :
بازدید دیروز :
بازدید این ماه :
بازدید ماه قبل :
تعداد نویسندگان :
تعداد کل پست ها :
آخرین بازدید :
آخرین بروز رسانی :

                    
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات